بررسی دیدگاههای زنان و دختران تهرانی در زمینه گرایش به پوشش نامتعارف

اهمیت تحقیق

هرگونه برنامه ریزی برای اصلاح وتحول فرهنگی مستلزمشناخت دقیق و عمیق مسئله و جوانب آن است . وجود پدیده بدحجابی ،نیازمند بررسی دقیق و کاوش در ابعاد آن است . این پژوهش بدنبال آن استکه مسائل و جوانب پدیده بدحجابی را از دیدگاه افراد بدحجاب بررسی نماید . بدین ترتیب زمینه را برای ایجاد ادبیات نظری و تجربی در رابطه باالگوهای اجتماعی پوشش و لباس فراهم می سازد . از آنجا که پوشش و لباسدارای ابعاد اجتماعی – فرهنگی و شخصی متعددی است ، شناخت برنامه ریزانفرهنگی از این ابعاد ابزار مناسبی برای مقابله با تهدیدات مطروحه تلقیمی گردد.
 

اهداف

هدف اصلی این طرح شناسائی نگرشهای زنان و دخترانتهرانی بدحجاب درمورد گرایش آنها به البسه نامتعارف است .

اهداف فرعی طرح عبارتند از :
1-
شناسایی نظراتزنان و دختران بدحجاب تهرانی نسبت به حجاب
2-
شناسائی وجهه نظراتآنان در مورد ارزشهای خاص درزمینه پوشش
3-
شناسایی الگوها و گروهمرجع آنان در زمینه پوشش
4-
تعیین علل گرایش آنان بر پوشش نامناسباز نظر خود آنان
5-
تعیین روشها و عوامل ایجاد هماهنگی بین سلیقههای جوانان و زنان در زمینه پوشش ، با ارزشهای غالب
 

سوالات تحقیق

1- نظر زنان و دختران بد حجاب تهرانی در زمینهارزشهای اجتماعی مسلط در خصوص پوشش و لباس ( حجاب اسلامی ) چیست؟
2-
ارزشهای آنان در زمینه پوشش و لباس چیست ؟
3-
زنان و دخترانبد حجاب تهرانی الگوهای پوشش خود را از کجا اخذ می کنند ؟
4-
از نظرخود آنان علت استفاده از الگوهای پوششی نامتعارف چیست ؟
5-
از نظرآنان چگونه می توان بین سلیقه های جوانان و ارزشهای اجتماعی مسلطهماهنگی ایجاد کرد؟

سابقه موضوع

ام البنین کرمانشاهی پژوهشی تحت عنوان « گرایش بهحجاب و برداشت از آن در بین دانشجویان دانشگاههای دولتی و آزاد اسلامیشهر تهران و علل و عوامل جامعه شناختی آن » انجام داده است . متغیروابسته در این تحقیق گرایش به حجاب می باشد که گویه های آن شامل : استفاده از چادر یا مانتو ، چادر بهترین پوشش، راحت نبودن کوهنوردی ورانندگی با چادر ، پاکی دل و عدم توجه به پوشش ظاهری ، پوشش دلخواهدرمجامع عمومی ، کند شدن فعالیت ها با پوشیدن چادر و ... است .
محمدحسین رضائی اردستانی در پژوهشی تحت عنوان « بررسی پدیده بدحجابی زناندر تهران » به بررسی عوامل موثر بر بدحجابی زنان تهرانی پرداخته است .
دکتر حسن احدی در پژوهش « بررسی مسایل روانی اجتماعی تهاجم فرهنگیبر نوجوانان و جوانان » به بررسی پدیده تهاجم فرهنگی و آثار آن بر گروهسنی نوجوانان و جوانان می پردازد . در این پژوهش ، پژوهشگر به تبیینبسترها و محملهای نفوذ و تازش فرهنگی ، آثار زیانبار آن بر گروههایمختلف سنی ، تشخیص گروههای جنسی مورد یورش و تجلی آن در گروههای مختلفمی پردازد .


 
تعریف نظری و عملیاتی متغیرها :;
 
پوشش;نامتعارف
 
هر نوع پوششی که با الگوهای ارائه شده ویژه حجاب بانوان;مطابقت نداشته باشد. استفاده از لباسهای نازک و بدن نما ، تنگ و کوتاه، بیرون بودن مو ، استفاده از رنگهای تند و زشت برای لباس ، نمودهایظاهری این متغییر هستند .
 
بد حجاب : کسانی که حریم پوشش متعارف;جامعه را رعایت نکرده و از پوششهائی غیر از چادر یا مانتوی مناسباستفاده می‌نمایند .
 
سن : تعداد سالهای کاملی که از زمان تولد فرد;گذشته باشد .
 
شغل : منظور عنوان فعالیتی است که فرد در شش ماه;گذشته در آن مشغول به فعالیت بوده است .
 
میزان تحصیلات : سطح;تحصیلات رسمی افرادکه شامل گروههای مختلف از بیسواد تا دکتری .
;وابستگی قشری : تعلق فرد به یکی از اقشار اصلی اجتماعی ، ترکیبی ازخصوصیات شـامل شغل ، تحصیلات و محــل زندگی ، این مؤلفـه را تشکیـل میدهد .

فصل دوم : روش شناسی

 

روش تحقیق

این تحقیق با استفاده از روش پیمایش توصیفی با اخذ دیدگاه‌ها و نظرات زنان و دختران بدحجاب در مورد پوشش نامتعارف صورت پذیرفته و تلاش شده تا با تبیین شاخصه‌های مندرجه، نسبت به توصیف این نظرات اقدام شود .
 

ابزار سنجش

سنجش متغیرها از طریق پرسشنامه صورت گرفت . این پرسشنامه بر اساس یک مدل تئوریک با پنج معیار و هر معیار شامل یکسری شاخصهای اصلی و هر شاخص شامل یک یا چند گویه بوده که به شکل زیر تنظیم شده است .

( 1 ) شناسایی وجهه نظر زنان و دختران بد حجاب در مورد حجاب:

1 - پذیرش حجاب بعنوان یک اصل مذهبی جدی و تقید به آن.
الف- رعایت ضوابط دینی در انتخاب لباس و پوشش لازم است.
ب- برای زنان بهترین شکل پوشش در محیط اجتماعی چادر است .
ج- حجاب محدودیت نیست بلکه مصونیت است.

2- پذیرش حجاب به عنوان یک اصل مذهبی معمولی و بی توجهی به آن در عمل.
الف- در دستورات مذهبی به حفظ حجاب اشاره شده است اما رعایت آن دلخواهانه است.

3 - پذیرش حجاب به عنوان یک قرارداد اجتماعی و توجه به آن
• آدم هر سلیقه ای هم که داشته باشد باید به احترام مقررات اجتماعی لباس مطابق با عرف جامعه بپوشد.

4 - پذیرش حجاب بعنوان یک قرارداد اجتماعی و برخورد دلخواهانه و عدم تقید جدی به آن
• افراد وقتی به مجامع عمومی و خیابان می روند ، می توانند هر چه که دوست دارند بپوشند.

5 - عدم پذیرش حجاب و تلقی آن به عنوان یک پدیده دست و پا گیر
• با چادر نمی توان خیلی از کارها، مثل ورزش و کوهنوردی و رانندگی را انجام داد.

6- عدم پذیرش حجاب و تلقی آن بعنوان یک پدیده ظاهری
الف - انسان باید دلش پاک باشد پوشش ظاهری هر چه که می خواهد باشد .
ب- خیلی ها با اینکه ظاهر با حجابی دارند اما رفتارشان غیر اخلاقی است.

7 - مخالفت با حجاب و تلقی آن به عنوان یک تحمیل مردسالارانه
• اجبار زنان به رعایت حجاب ناشی از تسلط فرهنگ مردسالارانه است.

8 - مخالفت با حجاب و تلقی آن بعنوان یک تحمیل مذهبی
• چون در جامعه با ما برخورد می کنند سعی می کنم حجاب را رعایت کنم.

9- مخالفت با حجاب و تلقی از آن بعنوان یک ابزار سیاسی
• عدم رعایت حجاب نوعی اعتراض به نظام سیاسی محسوب می شود.
بررسی دیدگاه زنان و دختران تهرانی درزمینه گرایش به پوشش نامتعارف 8

10 - قضاوت کلی در مورد حجاب
الف - اساساً حجاب برای زنان چندان ضروری نیست.
ب - اساساً بد حجابی یک آسیب اجتماعی است.

( 2 ) شناسایی وجهه نظر آنان در مورد ارزشهای خاص خود آنها در زمینه پوشش

1 - پوشش تابع معیارهای مد روز
• در انتخاب لباس سعی می کنم از آخرین الگوهای مد روز استفاده کنم.

2- پوشش تابع معیارها و ارزشهای طبقه و قشر اجتماعی
الف - لباس باید نشاندهنده گرایش فکری و شأن اجتماعی فرد باشد .
ب - هر طبقه اجتماعی الگوی پوشش و لباس خاصی دارد .

3 - پوشش تابع معیارها و ارزشهای خانواده
الف - در محیط خانه در حضور کسانی که محرم نیستند بدون روسری بودن اشکالی ندارد.
ب - پدر و مادر یا همسر و بستگان همیشه مرا تشویق می کنند که لباس مناسبتری بپوشم .
ج - خانواده من هیچوقت نسبت به نوع لباسی که می پوشم اعتراضی نمی کنند.
د- اگر به خاطر حجاب از طرف خانواده مورد سرزنش قرار بگیرم توجهی نمی کنم.

4 - پوشش تابع معیارها و ارزشهای گروه همالان و دوستان
• برای اینکه مورد تأیید دوستانم باشم ، همانند آنها لباس می پوشم .

5 - پوشش تابع معیارها و شرایط پذیرش اجتماعی
• اگر لباس مد روز نباشد خیلی ها به آدم توجه نمی کنند.

6 - پوشش تابع معیارها و ضوابط شغل و فعالیت
• در بعضی از شرکتها زنان بدون روسری کار می کنند این کار اشکالی ندارد.

7 - پوشش تابع معیارهای راحتی و دست و پا گیر نبودن
• لباس باید راحت و کار آمد باشد.

8 - پوشش تابع معیارهای متناسب با شرایط و مقتضیات ( میهمانی ، دریا ، ورزش و تفریح )
الف - در جاهایی مثل کنار دریا دوست دارم کاملاً راحت لباس بپوشم و بدون روسری بودن اشکالی ندارد.
ب - در مهمانی ها با حضور کسانی که محرم نیستند بدون روسری بودن اشکالی ندارد.

9 - پوشش تابع خصوصیات لباس مثل قیمت ، جنس ، رنگ ، کیفیت و . . .
الف - لباس هایی که دارای رنگ های شاد هستند را بیشتر می پسندم.
ب - لباس گران نشانه شخصیت اجتماعی بالاتر است.
ج - سعی می کنم لباس هایم را از مارکهای معروف تهیه کنم.

10- تنوع طلبی در انتخاب پوشش
• در هر روز چند بار لباس عوض می کنم.

( 3 ) شناسایی الگوها و گروههای مرجع آنان در زمینه پوشش

1 - الگوگیری از دوستان
الف - سلیقه من در انتخاب لباس خیلی شبیه به دوستانم است و الگوی لباسم را از دوستان می‌گیرم.

2 - الگو گیری از خانواده
الف - من هم مثل بقیه اعضای خانواده ام لباس می پوشم.
ب - بعضی از افراد خانواده من ترجیـح می دهند که در انتخاب لباس از مـدلهای قدیمی تر استفاده کنند.

3- الگوگیری از همسایگان
• تا حالا چند بار دیده ام که همسایگان لباسهای زیبایی پوشیده اند و من هم از مدل لباس آنها استفاده کرده ام.

4 - الگوگیری از هنر پیشه های ایرانی
• خیلی وقتها مدل لباسم را از پوشاک هنر پیشه های ایرانی می گیرم.

5 - الگوگیری از هنر پیشه های خارجی
• خیلی دوست دارم مثل هنر پیشه های خارجی لباس بپوشم.

6- الگوگیری از مجلات مد
• مجلات مد را می خوانم و از آنها الگوی لباس انتخاب می کنم.

7 - الگوگیری از فروشگاههای لباس
• برای انتخاب پوشاک معمولاً از الگوهای لباس های آماده در بوتیک ها استفاده می کنم.

( 4 ) تعیین علل گرایش آنان به پوشش نامناسب از نظر خود آنان

1- نظریه تقلید
• خیلی ها در انتخاب الگوی پوشش خود از دیگران تقلید می کنند.

2 - نظریه سرایت اجتماعی
• هر وقت یک لباس مد می شود عده زیادی روی چشم و هم چشمی همان مـدل را می‌پوشند .

3 - نظریه یادگیری انحراف
• الگوهای نامناسب لباس خیلی وقتها در خانواده معمول می شود و بچه ها از والدین آنرا یاد می گیرند.

4 - نظریه ضعف در فرایند اجتماعی شدن
• ضوابط پوشش و لباس مناسب توسط خانواده و جامعه بخوبی به نسل جوان منتقل نمی‌شود.

5 - نظریه ضعف در کنترل اجتماعی
• از طرف اعضای خانواده و جامعه کنترل خوبی بر پوشش و لباس جوان ها اعمال نمی‌گردد.

6 - نظریه اجتماعی شدن بر اساس خرده فرهنگهای جامعه
• در جامعه فرهنگ های متفاوت و متعددی وجود دارد که هر کدام یکجور لباس پوشیدن را ترویج می دهند.

7 - نظریه اجتماعی شدن بر اساس خرده فرهنگ منحرف
• بعضی از افراد در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که اهل خلاف هستند این خانواده ها الگوهای لباس نامناسب را ترویج می کنند.

8 - نظریه نابسامانی اجتماعی، از لحاظ وجود مجموعه مقررات متضاد
• برای پوشش و لباس مقررات اجتماعی متعددی وجود دارد که گاهاً با هم تعارض دارند.

9 - نظریه عدم دسترسی به ابزارهای مشروع حصول به اهداف فرهنگی
• برای پوشش مناسب الگوهای قابل قبول و مد روز نداریم و به همین جهت

/ 0 نظر / 20 بازدید